Chương 49: Dạo Chợ Đen

Khi Tống Hồng Quả ra khỏi nhà thì mới hơn sáu giờ, trời chỉ vừa hửng sáng. Men theo con đường đá giữa thôn, cô chỉ gặp lác đác mấy người đang gánh nước. Không quen ai nên cô cũng không chủ động chào; ngược lại, người ta thì dòm cô khá lâu.

Đến công xã, cô đi thẳng tới chợ đen. Đúng vậy, cô chẳng cần hỏi cũng biết chợ đen ở đâu. Đời trước, trong cô nhi viện, mỗi lần viện trưởng kể chuyện xưa từng nhắc đến nơi này với giọng đầy cảm khái. Ở chỗ khác thì chợ đen hệt chuột qua đường, ai cũng hô đánh; riêng công xã Nam Ma thì gần như ngầm thừa nhận. Trên có người “mở một mắt, nhắm một mắt”, miễn đừng làm um lên là được.

Lý do không gì khác: nhà máy nhôm đặt ở đây, một vạn công nhân cộng thêm hơn mười vạn thân nhân. Nhóm tiêu dùng khổng lồ thế này thì sao mà thiếu chợ đen cho được?

Thời buổi ấy nhà nào chẳng thiếu thứ gì. Bịt đường của người, tức cũng tự chặn đường mình.

Dù vậy, để chắc ăn, trước khi đi, Tống Hồng Quả vẫn “ngụy trang” bằng cách thay áo bông lính bằng chiếc bông cũ, quấn khăn kín chỉ chừa đôi mắt, lại móc trong Cửa hàng hệ thống một cặp kính gọng đen tròng phẳng đeo lên. Rồi cô mới rẽ ngang rẽ dọc vào một sân nhỏ không bắt mắt. Trong sân có cửa hậu; qua cửa hậu ấy là con phố của chợ đen.

Trong sân có người gác, nhỡ có biến còn tiện báo động.

Cô tới lần đầu, dĩ nhiên là mặt lạ. Người canh nhìn cô ngờ vực, hỏi cụt lủn: “Cô là ai? Đến đây làm gì?”

“Ông ơi, tôi muốn mua mấy tấm kính.” Tống Hồng Quả thản nhiên đáp, cố ý pha giọng địa phương: “Phiếu công nghiệp trong tay tôi không đủ.”

Đối phương nhíu mày: “Ngoài kính, còn mua gì nữa không?”

“Nếu có xi măng với than thì tôi cũng muốn lấy một ít.”

Nghe vậy, lông mày ông ta càng cau chặt: “Hết rồi à?”

Người vào chợ đen, ai chẳng nhắm vào lương thực, thịt, vải. Hơi “xịn” thì radio, hoặc đổi vé đồng hồ, vé xe đạp, vé máy khâu… Kính với xi măng không phải không có, nhưng quanh năm hiếm có ai hỏi.

Song thấy cô bình tĩnh, trên người cũng không toát cái vẻ khiến người ta bất an, ông nghĩ ngợi, rồi xua tay: “Vào đi. Nói ít, hỏi ít. Mua xong thì đi cho nhanh.”

“Vâng, cảm ơn ông ạ.” Đi được mấy bước, cô lại quay về, lôi từ túi vải bạt ra một bao thuốc dúi sang.

Ông ta giật mình lùi hẳn hai bước: “Làm gì đấy?”

Cô thành thật: “Ông ơi, đây là lần đầu tôi tới nên mù mờ chẳng biết gì. Phiền ông chỉ giúp đường đi nước bước với. Tốt nhất bảo tôi tìm một người mà mua trọn gói luôn, khỏi phải đi lòng vòng.”

Nghe vậy, ông ta còn lưỡng lự rồi mới nhận: “Ra cửa sau đi thẳng về hướng đông, tới cuối đường, khi thấy người mặc áo bông xanh thì tìm hắn.” , Thời này, mười người thì tám, chín người mặc áo bông xanh. Tống Hồng Quả đành hỏi kỹ: “Nam hay nữ? Cỡ tuổi? Cao thấp? Tiện nói tên không?”

Ông ta liếc cô: “Con trai, mười bảy mười tám gì đó. Người không cao. Cô gọi Khỉ Gầy là được.”

“…”

Một bao thuốc đổi được chừng ấy thông tin cũng xứng đáng. Cô cảm ơn rồi hỏi thêm: “Ông họ gì để tôi tiện xưng hô?”

“‘Quý’ gì mà quý, tôi họ Hồ.”

“Vâng, thế ông Hồ bận việc đi, hẹn gặp lại.”

Cô đi rồi, ông Hồ rút một điếu ra ngửi, lầm bầm: “Con bé trông còn trẻ, mà nói năng khéo quá, làm việc cũng già dặn. Chẳng lẽ là công nhân mới vào xưởng?”

Nếu Tống Hồng Quả nghe được hẳn phải than: người già quả nhiên là có con mắt tinh đời. Cô ra cửa sau, không liếc ngang liếc dọc, cứ thế men theo mé đông. Giờ này người chợ đen vẫn chưa đông: việc “không thấy mặt trời” như thế thì người ta quen đợi đến lúc tối. Hai bên phố, người bán ngồi dựa tường, đeo sọt hay ôm bao tải, hàng hoá được che đậy rất kỹ. Không tới gần hỏi thì chẳng ai biết họ bán gì; trả giá cũng toàn bằng ngón tay, như “điệp viên” đón hiệu lệnh.

Tới cuối đường, quả nhiên có một cậu áo bông xanh, nói đúng hơn là nửa lớn nửa nhỏ. Ông Hồ bảo mười bảy mười tám, nhưng cô nhìn chừng cùng lắm mười bốn, mười lăm. Tóc rối bù, hai tay giấu trong ống tay áo, ngồi xệch trên tảng đá sát chân tường, đang dòm cô chằm chằm.

Cô thử gọi: “Khỉ Gầy?”

Cậu ta bật dậy: “Cô là ai?”

Tất nhiên cô không dại mà tự khai: “Ông Hồ bảo tôi tìm tới. Tôi muốn mua vài món. Không biết chỗ cậu có không?”

Nghe đến ông Hồ, cậu ta mới thả lỏng. Ai qua được mắt ông Hồ thì mười người hết chín người là yên tâm. “Cô cần gì?”

“Kính, xi măng, than.”

“…”

Toàn hàng cồng kềnh. Người khác gặp khéo bó tay; nhưng sau lưng cậu có ‘anh Tăng’, món hàng hiếm nào cũng khênh được. “Cô muốn bao nhiêu?”

Mắt cô sáng hẳn. Quả nhiên chợ đen không thiếu cao thủ. Những thứ này đâu chỉ cần tiền với tem phiếu, còn phải có giấy xác nhận của đơn vị. Như than phải có sổ than; chỉ công nhân mới có, số lượng mỗi tháng đều được ghi rõ. Dù địa phương có mỏ than thì cũng phải ưu tiên cho nhà máy sản xuất.

Cô đã đo sẵn kích thước cửa sổ, biết mình cần bao nhiêu kính; xi măng, than cũng áng chừng rồi. Cô báo con số.

Khỉ Gầy giật mình: “Sao cần nhiều kính vậy?”

“Nhà tôi nhiều cửa sổ.” , Không chỉ ba gian chính phòng; cô tính luôn ba gian Đông bình ốc. Ba gian Tây bình ốc thì gian giữa vốn là xưởng mộc của cụ Trình, giờ còn cái bàn dài và mấy nông cụ; hai gian nhỏ còn lại, một làm kho lương, một đắp giường đất coi như phòng khách. Tạm thời chưa dùng, dán báo cho là xong.

Khỉ Gầy tặc lưỡi: “Mua xong thì giá cũng không rẻ đâu.”

“Bao nhiêu?”

Cậu nhẩm khá lâu, rồi giơ tay bấm số.

“Sáu chục? Không cần bất kỳ giấy tờ nào?”

Khỉ Gầy gật: “Đừng thấy đắt. Những thứ này, cô tìm người khác, chẳng ai xoay cho cô được đâu.” Cậu ta bổ sung: “Chủ yếu là kính mới đắt còn xi măng với than thì dễ liệu hơn.”

“Hiểu rồi.” Cô không mặc cả, chỉ thêm yêu cầu: “Giao sớm được không? Tôi cần gấp.”

“Thứ cô đòi không ít. Có nhanh thì cũng phải ngày mốt.”

“Được. Cần đặt cọc chứ?”

“Đưa năm đồng.”

Cô không ý kiến, đếm năm đồng đưa cậu ta, lại hỏi: “Gạo trắng với bột mì bây giờ dễ mua không? Giá bao nhiêu?”

“Đồ hiếm đó.” Khỉ Gầy lắc lắc mấy đồng trong tay: “Chỗ tiền này cùng lắm mua được hai cân. Bột khoai lát với bột thì ngô rẻ hơn, chỉ có nửa giá.”

Nửa giá cũng hơn một đồng; trong trạm lương thực, nếu có tem phiếu thì chỉ mất mười hai xu, chênh nhau gấp mười lần.

“Cô lấy không? Giờ tôi đi khênh cho.”

Cô lắc đầu. Hai người hẹn mốt giờ này gặp lại rồi cô rời chợ. Cô vốn định bán lương thực, nhưng cô với đối phương vẫn chưa quen thuộc, làm ăn vẫn có rủi ro, để sau hãy tính.